deniz gezmiş

6 05 1972

ayaş-ankara 24 şubat 1947 – ankara 6 mayıs 1972

24 şubat 1947’de ankara’nın ayaş ilçesinde doğdu. öğretmen bir ailenin çocuğu olması sebebiyle ilk ve ortaöğrenimini çeşitli kentlerde, liseyi istanbul’da okudu.

1966’da istanbul üniversitesi hukuk fakültesine giren gezmiş, henüz lise öğrencisiyken sol düşünceyle tanıştı ve kendini dönemin eylemleri içinde buldu. 1965’te türkiye işçi partisi (tip)’nin üsküdar ilçesine üye oldu.

ilk kez 31 ağustos 1966’da ankara’dan istanbul’a yürüyen çorum belediyesi temizlik işçilerinin taksim anıtı’na çelenk koymaları sırasında işçileri destekleyen ve türk-iş yöneticilerini protesto eden gösteri sırasında gözaltına alındı.

ardından 19 ocak 1967’de türkiye milli talebe federasyonu (tmtf) binasının yedd-i emine verilmesi sırasında çıkan olaylarda yakalandı ve bir gün sonra iki arkadaşıyla çıkarıldığı mahkeme tarafından serbest bırakıldı. 22 kasım 1967’de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında aşık ihsani ile birlikte abd bayrağını yaktıkları gerekçesi ile gözaltına alınıp daha sonra serbest bırakılan deniz gezmiş, hukuk fakültesi’nde birlikte okuduğu arkadaşlarıyla birlikte 30 ocak 1968’de devrimci hukuklular örgütü’nü kurdu. 7 mart 1968’de iü fen fakültesi konferans salonunda düzenlenen aiesec genel kurul toplantısında konuşma yapan devlet bakanı seyfi öztürk’ü protesto ettiği için tutuklandı.

2 mayıs’a kadar tutuklu kalan gezmiş, 30 mayıs’ta 6. filo’yu protesto ettiği için yargılandı ve beraat etti. öğrenci eylemleri içinde etkinliği giderek artan deniz gezmiş, 12 haziran 1968’de istanbul üniversitesi’nin işgal edilmesinde önderlik etti. işgal konseyi adına iü senatosu ile baltalimanı’nda yapılan görüşmelere katılan öğrenci heyetinin içinde yer aldı; öğrenci haklarının elde edilip işgalin sona erdirilmesinde etkili oldu. işgalden kısa bir süre sonra istanbul’a gelen 6.filo’yu protesto eylemlerinde yer alan gezmiş, 30 temmuz’da bu eylemlerden dolayı tutuklandı ve 20 eylül’de serbest bırakıldı.tip içinde yoğunlaşarak, ayrılıklara ve tartışmalara yol açan ideolojik sorunlarda milli demokratik devrim (mdd) görüsünü benimseyen deniz gezmiş, bu görüşün özellikle devrimci öğrenciler arasında yayılmasında etkili oldu. ekim 1968’de eylemlerde birlikte olduğu cihan alptekin, mustafa ilker gürkan, mustafa lütfi kıyıcı, cevat ercişli, m.mehdi beşpınar, selahattin okur, saim kurul ve ömer erim süerkan’la birlikte devrimci öğrenci birliği’ni (döb) kurdu.

28 kasım 1968’de abd büyükelçisi kommer’in gelişi sırasında yeşilköy havaalanı’nda düzenlenen protesto gösterileri nedeniyle tutuklandı ve bir süre sonra serbest bırakıldı.

istanbul üniversitesi’nde sağcı güçlerin 16 mart’ta girişmis olduğu hareketlere öğrenci kitlesiyle birlikte karşı koyan gezmiş , bu eylemi gerekçe gösterilerek 19 mart’ta yeniden tutuklanarak 3 nisan’a kadar hapis yattı ardından 31 mayıs 1969’da iü hukuk fakültesi öğrencilerinin, reform tasarısının gerçekleşmemesini protesto için giriştikleri işgale önderlik etti. üniversitenin kapatılıp, polise teslim edilmesi nedeniyle çıkan çatışmalarda yaralandı.

hakkında gıyabi tutuklama kararı olmasına rağmen hastaneden kaçan gezmiş, 23 haziran 1969’da tmgt’nin topladığı 1. devrimci milliyetçi gençlik kurultayı’na kendisi gibi haklarında tutuklama kararı olan fkf genel başkanı yusuf küpeli ile birlikte bir mücadele programı gönderdikten sonra filistin’e gitti. eylül’e kadar filistin’de gerilla kamplarında kalan deniz gezmiş, 1 eylül 1969’da, 10 haziran’da “üniversiteyi işgal” ettiği gerekçesiyle hukuk fakültesi’nden ihraç edildi. hakkında tutuklama kararının olduğu bu dönemde gazetecilere gizlendiği yerden demeçler verdi.

23 eylül 1969’da hukuk fakültesi’nde olduğu sırada haber verilen polislerin de fakülteye gelmesi üzerine teslim olan gezmiş, 25 kasım’da serbest bırakıldı.

ancak yıldız devlet ve mühendislik akademisi’nde battal mehetoğlu’nun sağcılar tarafından öldürülmesinden sonra okulda yapılan aramada, ele geçirilen dürbünlü bir tüfeğin gezmiş’e ait olduğu öne sürülerek hakkında yeniden tutuklama kararı alındı. 20 aralık 1969’da yakalanan gezmiş, kendisiyle birlikte tutuklanan cihan alptekin’le birlikte 18 eylül 1970’e kadar tutuklu kaldı.

bundan sonra öğrenci eylemlerinden uzaklaşarak, mücadelesini değişik alanlarda sürdürmeyi planladı. ddko içinde yeralan kimi genç devrimcileri de çevresinde toplayan deniz gezmiş, hüseyin inan tarafından oluşturulan odtü odaklı çevreyle birleşerek thko’nun kuruluşuna katıldı.

11 ocak 1971’de thko adına ankara iş bankası emek şubesi’nin soygununu gerçekleştirenler arasında yeraldı. 4 mart 1971’de dört abd’li erin balgat’taki tuslog tesisleri’nden kaçırılması eyleminde de bulunan gezmiş, erlerin serbest bırakılmasından sonra sivas’ın sarkışla ilçesinin gemerek nahiyesinde yusuf aslan’la birlikte yakalandı.

16 temmuz 1971’de başlayan thko-1 davası’nda tck’nin 146. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle, 9 ekim 1971’de idam cezasına çarptırıldı.

6 mayıs 1972’de yusuf aslan ve hüseyin inan’la birlikte idam edildi.

Reklamlar

İşlemler

Information

One response

30 10 2010

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s




%d blogcu bunu beğendi: